ÖZÜR DİLİYORUZ MR. GREENSPAN!

 

ÖZÜR DİLİYORUZ MR. GREENSPAN!

Son 1 ay içinde Avrupa Merkez Bankası’nın 0.5 % ve İngiltere Merkez Bankası’nın 0.25 % faiz arttırımları sonrasında FED’in de tepkisiz kalmayacağı beklentisi gerçekleşti. FED Salı günü yapılan FOMC toplantısında kısa vadeli faiz oranlarını çeyrek puan arttırarak %5.50’ye çıkardı. 1999 yılı içinde yapılan bu 3.arttırım kararı sonucunda, geçen yıl Asya ve Rusya krizlerinde yapılan faiz indirimleri karşılanarak başlangıç noktasına dönüş yapıldı.

 

1997’den 1999 başına kadar ABD, biraz da istem dışı olarak, dünya ekonomisini “tek başına” ayakta tutmayı başardı. Bunu yaparken tarihinin en büyük cari açığını taşımayı göze aldı; 1999 yılı cari açığının GSMH’sının %3.5’ine ulaşacağı tahmin ediliyor. Kuşkusuz ABD bunu yaparken, başta petrol olmak üzere, krizdeki ekonomilerden yaptığı “ucuz” ithalat sayesinde tarihinin en uzun enflasyonsuz dönemini de yaşadı. Bu dönemde ABD’de iç talebin yılda %4 civarında artış göstermesinin yanında özellikle teknoloji alanında sağlanan gelişmeler sayesinde elde edilen “canlı ekonomik ortam” Fortune dergisinin yorumuyla “başta Japonya, Almanya ve Çin olmak üzere dünyanın önemli ekonomilerinin hepsinin hayatını kurtardı”.

 

Greenspan dünyayı kurtarırken, 1998 yılı içinde yaptığı faiz indirimleri ile, 1997 sonunda, $3.4-7.7 milyon arasında olan kişisel servetinin,1998 sonunda $2.5-6.4 milyon aralığına düşmesine de sebep olmuş. Zira 73 yaşındaki Greenspan’in, yaşına uyan rasyonel bir yaklaşımla uzun vadeli hisse senedi yatırımı yapmaktan ziyade kısa vadeli bonolara yatırım yapması şahsi servetini eritmiş.

 

Son faiz arttırımı, şahsi servetini nasıl etkiler bilemiyoruz ama, FED Başkanı Greenspan’in enflasyon konusundaki “bitmez” endişelerini sona erdirecek gibi gözüküyor. Aslında %2.6’ya ulaşan tüketici enflasyon oranı, Nisan 1998’deki %1.4’lük seviyesinin oldukça üzerinde gözükse de, ilgili dönemde kaydedilen gıda ve petrol fiyatlarındaki artış hesap dışında bırakıldığında enflasyon %2.1 civarlarına iniyor. Petrolün etkilediği enerji fiyatları endeksinde ise Ekim ayında % 0.1’lik düşme kaydedilmesi son 3 aylık yüksek artışları karşılamasa da önümüzdeki dönem için olumlu sinyaller veriyor. FED son artışı yaparken, mevcut şartlar kadar, “gelecekteki enflasyon” tehlikesini de gözönüne almak zorunda kaldı. Bu konuda da özellikle Wall Street’de oluşan “köpük” ve artan gayrımenkul fiyatları da Greenspan’in korkulu rüyaları.

 

ABD’de artan üretkenlik ve teknolojik gelişmenin istikrarla devam etmesi nedeniyle son döneme kadar, FED’i ve “şahsi serveti pahasına” dünyayı kurtaran Mr. Greenspan’i aşırı temkinli olmakla suçlamıştık. Daha henüz gelişme sinyallerini yeni veren Avrupa ekonomilerini enflasyondan korumak uğruna faizleri, faaliyetinin 10.ayında arttırmaktan çekinmeyen AMB ve Mr. Duisenberg’i karşımızda bulunca, bir özür borcumuz olduğuna kanaat getirdik. Özür diliyoruz Mr. Greenspan sizi bugüne kadar galiba anlayamamışız !

 

Son Söz: FED Başkanı olduğumdan beri anlamsız bir şekilde sözcükleri ağzımın içinde gevelemeyi öğrendim. Eğer söylediklerim size aşırı derecede açık görünüyorsa mutlaka söylediklerimi yanlış anlamışsınızdır.                                      ALAN GREENSPAN

 

muraty@gsdholding.com.tr

 

 

No Comments

Post A Comment